Ondernemingsrecht

Algemeen

“ Ik wens u veel personeel ! “, was vroeger nog wel eens een als vals grapje bedoelde toewensing. Want het zal voor een ieder duidelijk zijn dat het hebben van een onderneming met zeer veel zorg en aandacht gepaard gaat. Dat begint eigenlijk al met de keuze die u heeft voor de juiste vorm om de onderneming in uit te oefenen.

Wie als natuurlijke persoon (persoon van vlees en bloed) wil ondernemen kiest voor de eenmanszaak, maatschap of vennootschap onder firma. De belasting die je dan over de winst betaalt wordt geheven in de Inkomstenbelasting. De ondernemer blijft vaak hoofdelijk aansprakelijk voor de ondernemersschulden.

De andere mogelijkheid is om de onderneming in te brengen in de besloten vennootschap ( B.V.) of (veel minder vaak) de naamloze vennootschap (N.V.). Dat zijn aparte rechtspersonen die in eerste instantie als zodanig aansprakelijk zijn voor de ondernemingsschuld en die ook een eigen belastingheffing kennen via de Vennootschapsbelasting. De laatste tijd zien we ook een opkomst van de coöperatie als ondernemingvorm. Oprichting geschiedt altijd bij notariële akte

De keuze wordt veelal ingegeven door fiscale motieven, maar de vragen op gebied van aansprakelijkheid en bedrijfsopvolging zijn minstens zo belangrijk. Op ons kantoor kunt u met al uw vragen terecht. Wij begeleiden graag de oprichting.

Ook de aandelenoverdracht, een overdracht van activa en passiva of een statutenwijziging zijn bij ons in goede handen.

Wel als rechtspersoon maar niet als onderneming aan te merken zijn de vereniging en de stichting. Veelal gaat het bij deze vormen om het behartigen van de belangen van de leden respectievelijk het algemeen nut (goed doel). Oprichting en statutenwijziging geschieden bij notariële akte.

Van Reeuwijk & Bokhorst Notariaat, Familie- en Bedrijfsadvies neemt alle zorgen uit handen en begeleidt uw dossier met maximale kennis en aandacht.

Voor een uitgebreid overzicht van alles wat er bij deze onderwerpen speelt: klik hier en zoek op onderwerp.

Maatschap

Wanneer een natuurlijk persoon voor eigen rekening en risico een onderneming drijft, is er sprake van een eenmanszaak. In dat geval wordt geen onderscheid gemaakt tussen het ondernemingsvermogen en het privé-vermogen.

Dit brengt met zich mee dat alle tot de onderneming behorende bezittingen en schulden, de baten en lasten van de ondernemer vormen. De ondernemer is als persoon zèlf aansprakelijk. Dit betekent dat een schuldeiser van de eenmanszaak zich direct op het privé-vermogen van de ondernemer kan verhalen, terwijl de privé-crediteuren zich ook op de bezittingen van de onderneming kunnen verhalen.

De maatschap is een samenwerkingsvorm tussen twee of meer personen, ‘maten’ genoemd, die met dat wat zij inbrengen een bepaald doel nastreven. De inbreng van de maten kan bestaan uit arbeid, geld en/of goederen. De afzonderlijke maten zijn niet verplicht allen een gelijke hoeveelheid in de gemeenschap te brengen. De maatschapsvorm wordt veel gebruikt door – vrije – beroepsbeoefenaren. Bijvoorbeeld een maatschap van artsen of accountants. Ook in de agrarische sector wordt veelvuldig gebruik gemaakt van de maatschap als organisatievorm.

Alle verplichtingen tussen de maten onderling worden bepaald door de tussen die maten gesloten maatschapsovereenkomst. Van oorsprong is de maatschap het samenwerkingsverband van beroepsbeoefenaren, van burgers en dus niet van kooplieden. Aangezien de wettelijke regeling voor de maatschap nogal summier is, verdient het aanbeveling bij de vormgeving van de maatschapsovereenkomst het advies van een deskundige in te winnen. De (kandidaat-)notaris zal u graag terzijde staan.

De v.o.f. kan worden gedefinieerd als een openbare maatschap die een bedrijf uitoefent. Ook deze maatschapsvorm ontstaat door het tot stand komen van de maatschapsovereenkomst oftewel het vennootschapscontract tussen de oprichters. Een notariële akte is niet vereist, maar raadpleging van deskundigen is bij de vormgeving van zo’n contract van groot belang, vooral samenhangend met de persoonlijke aansprakelijkheid van de vennoten.

Van Reeuwijk & Bokhorst Notariaat, Familie- en Bedrijfsadvies neemt alle zorgen uit handen en begeleidt uw dossier met maximale kennis en aandacht.

Voor een uitgebreid overzicht van alles wat er bij deze onderwerpen speelt klikt u op het tabblad: een bron van kennis.

N.V./B.V.

Voor de grote onderneming waarvoor veel vermogen van derden aangetrokken moet worden is de B.V. niet geschikt. Voor dergelijke ondernemingen, de publieke vennootschappen, is de N.V.-vorm de aangewezen rechtsvorm. Naast aandelen op naam kan de N.V. ook ‘aandelen aan toonder’ uitgeven, die op de beurs kunnen worden genoteerd. De aandelen in de N.V. zijn in principe vrij overdraagbaar. Dat maakt die aandelen, die in feite participaties in de vennootschap zijn, makkelijk verhandelbaar. Voor de N.V. is het dus makkelijk een beroep op het beleggend publiek te doen. Er zijn in Nederland veel meer B.V.’s dan N.V.’s. Daarom is er op deze site uitgebreide informatie over de B.V.

Oprichting van een B.V. kan alleen bij notariële akte. Er kunnen één of meer oprichters zijn.

De wet een aantal voorschriften met betrekking tot het kapitaal van de vennootschap. Een van de voorschriften is dat bij de oprichting een bepaald bedrag op de aandelen moet worden gestort. Het vereiste kapitaal is minimaal, dus een eurocent zou voldoende zijn. Het startkapitaal wordt echter wel vermeld in het Handelsregister en is daarmaa voor iedereen zichtbaar. Om die reden wordt vaak voor een hoger bedrag gekozen. Storting op de aandelen hoeft niet in geld plaats te vinden maar kan ook in natura geschieden. U kunt daarbij denken aan de inbreng van een hele onderneming of bijvoorbeeld bepaalde goederen zoals auto’s en computers. Indien inbreng in natura plaatsvindt, moet de waarde van die inbreng door de oprichters worden bepaald en beschreven.

Soms wordt, vóór de formele oprichting van de B.V., reeds gehandeld voor de nog op te richten rechtspersoon. Deze B.V. in oprichting wordt ingeschreven in het Handelsregister. Er moet ook tenminste één bestuurder worden ingeschreven. Zolang de B.V. noet formeel is opgericht is deze bestuurder hoofdelijk aansprakelijk voor de verplichtingen die namens de B.V. i.o. zijn aangegaan. Raadpleeg, indien u overweegt met een B.V. i(n) o(prichting) aan het maatschappelijk verkeer deel te nemen, uw juridisch adviseur bij uitstek: Van Reeuwijk & Bokhorst Notariaat, Familie- en Bedrijfsadvies.

De statuten van de vennootschap worden bij de notaris vastgelegd in de oprichtingsakte. In de statuten moeten allerlei belangrijke zaken die de vennootschap betreffen worden vastgelegd, zoals de wijze van benoeming van bestuurders en commissarissen, de bevoegdheden van de diverse ‘organen’ en de manier waarop zij vergaderen, de overdracht van aandelen, etc.

Tenslotte dient de B.V. te worden ingeschreven in het Handelsregister. Deze inschrijving, die noodzakelijk is ter voorkoming van persoonlijke aansprakelijkheid van de bestuurders, wordt gewoonlijk door de notaris begeleid. Wanneer alle aandelen in de B.V. in handen zijn van een enige aandeelhouder wordt dat in het Handelsregister vermeld. Ons kantoor heeft de mogelijkheid een opgerichte rechtspersoon nog dezelfde dag digitaal in te schrijven. U heeft dan op de dag van oprichting een Kamer van Koophandel-nummer. Daarmee wordt aansprakelijkheid van de oprichters/bestuurders aanzienlijk beperkt.

De aangepaste en flexibele B.V.

Op deze plaats mag geen opmerking ontbreken over de wetswijzigingen die per 1 oktober 2012 zijn ingevoerd. De regeling voor de besloten vennootschap is daarbij aanzienlijk gewijzigd. De wijzigingen gelden alleen voor de B.V. en niet voor de N.V. De oude regeling werd te knellend en ook te duur gevonden. Nederland moest meer in de pas lopen met het buitenland. Al eerder was geregeld dat men voor de oprichting niet langer een Verklaring van geen Bezwaar van het Ministerie van Justitie nodig had.

Het is belangrijk te zien dat er niet een nieuwe B.V. naast de oude B.V. in het leven is geroepen. Nee, de oude B.V. is gewoon gepimpt. Meest in het oog springend is daarbij dat het verplichte startkapitaal van € 18.000 is vervallen. Dat is voor veel mensen de reden te zeggen: doe mijn een Flex-B.V.. Maar er is veel meer mogelijk. Dat gaat het bestek van dit stuk ver te buiten. Op onze pagina een bron van kennis staat de lezing die wij over dit onderwerp hebben gehouden.

Van Reeuwijk & Bokhorst Notariaat, Familie- en Bedrijfsadvies neemt alle zorgen uit handen en begeleidt uw dossier met maximale kennis en aandacht.

Voor een uitgebreid overzicht van alles wat er bij deze onderwerpen speelt klikt u op het tabblad: een bron van kennis.

Fiscaal

Inkomstenbelasting en Vennootschapsbelasting

Er gelden verschillende fiscale regimes voor enerzijds de rechtsvormen zonder rechtspersoonlijkheid en anderzijds de rechtspersonen. De ondernemer die zich niet van een rechtspersoon bedient, betaalt inkomstenbelasting (IB). Hij geniet winst uit onderneming die volgens de wet op de inkomstenbelasting wordt belast. Het tarief van deze belasting is onderverdeeld in schijven en kan oplopen tot 52%. Wordt de onderneming via een BV gedreven, dan wordt vennootschapsbelasting (Vpb) geheven over de winst. Voor winst tot en met € 25.000 geldt een tarief van 20%, voor winst van € 25.000 tot en met € 60.000 bedraagt het tarief 23,5% en winst van meer dan € 60.000 wordt belast tegen een tarief van 25,5% (2007). Andere verschillen tussen de IB-sfeer en de Vpb-sfeer zijn de volgende:

a pensioenvoorziening: in de IB-sfeer kan sprake zijn van opbouw van een fiscale oudedagsreserve. In de Vpb-sfeer kan een pensioenvoorziening in de vennootschap worden opgebouwd.

b meewerkende echtgeno(o)t(e): in de IB-sfeer wordt de winst verlaagd met een bepaald percentage van de winst, afhankelijk van het aantal gewerkte uren (meewerkaftrek). In de Wet Inkomsten¬belasting 2001 is bepaald dat de meewerkaftrek alleen geldt wanneer aan de meewerkende echtgeno(o)t(e) geen beloning wordt toegekend. In plaats van de meewerkaftrek kan een aan de meewerkende echtgenoot toegekende arbeidsbeloning ten laste van de winst worden gebracht. De meewerkaftrek vervalt mogelijk vanaf 2008.

c verliescompensatie: in de IB-sfeer zijn er twee mogelijkheden tot verliescompensatie. Ten eerste door compensatie met winsten uit voorgaande en komende jaren (carry back and forward). Ten tweede door compensatie met andere inkomsten van de ondernemer. In de Vpb-sfeer is alleen de ‘carry back en forward’-regeling van toepassing.

d omzetbelasting: ondernemers die hun onderneming drijven in rechtsvormen zonder rechtspersoonlijkheid kunnen in aanmerking komen voor een belastingvermindering: de zogenaamde kleine ondernemingsregeling.

e vermogensetikettering: in de IB-sfeer staat het de ondernemer niet altijd vrij om bepaalde goederen te rekenen tot zijn privé-vermogen of tot zijn onder¬nemersvermogen. De Vpb-sfeer kent geen vermogensetikettering

Op het eerste gezicht lijkt dus het hanteren van een B.V. belangrijke voordelen op te leveren, nu over de winst aanmerkelijk minder belasting hoeft te worden betaald dan wanneer deze winst onder inkomstenbelasting zou vallen. Dit is echter alleen het geval wanneer de winst na belasting de vennootschap niet verlaat. Wanneer de winst via dividenduitkeringen aan de aandeelhouders wordt uitbetaald, wordt daarover inkomstenbelasting geheven tegen een tarief van 25%.

Ter beschikking gesteld vermogen

In de Wet IB 2001 is een speciale regeling opgenomen die moet voorkomen dat ondernemers misbruik maken van het nieuwe boxenstelsel. Deze regeling staat bekend als de terbeschikkingstellingsregeling. Deze regeling wordt aan de hand van een voorbeeld geïllustreerd. Stel dat een directeur-grootaandeelhouder het bedrijfspand in privé heeft en verhuurt aan zijn onderneming. Zonder de terbeschikkingstellingsregeling wordt het bedrijfspand belast in box 3. Dat wil zeggen, er wordt 30% inkomstenbelasting geheven over een forfaitair rendement van 4% van de waarde van het pand. De terbeschikkingstellingsregeling bewerkstelligt dat de huuropbrengsten uit het pand worden belast in box 1 tegen het progressieve tarief. Daarnaast worden eventuele waarde¬mutaties van het pand in de heffing betrokken. De terbeschikkingstellingsregeling kent een veel ruimere toepassing dan alleen de situatie uit het voorbeeld. Aangezien de terbeschikkingstellingsregeling voor vele ondernemers een addertje onder het gras kan vormen, is het raadzaam een (kandidaat-)notaris te raadplegen.

Fiscaal advies

De fiscale regelgeving vormt, in combinatie met de financiële positie van de ondernemer en de verwachtingen die hij ten aanzien van zijn onderneming heeft, een van de belangrijkste keuzebepalende factoren bij het kiezen van de rechtsvorm. Het is dan ook van groot belang om, vóórdat u een definitieve keuze maakt, een uitgebreid fiscaal advies in te winnen. Vooral zijn interessant de fiscale consequenties van het staken van het ondernemerschap. Aan alles komt een eind en dus ook aan het functioneren van de ondernemer. Het wel of niet gebruik maken van een rechtspersoon heeft juist in deze stakingssituaties belangrijke consequenties.

Van Reeuwijk & Bokhorst Notariaat, Familie- en Bedrijfsadvies neemt alle zorgen uit handen en begeleidt uw dossier met maximale kennis en aandacht.

Voor een uitgebreid overzicht van alles wat er bij deze onderwerpen speelt klikt u op het tabblad: een bron van kennis.

Bijzonderheden

Vereniging en stichting

Eigenlijk vallen de vereniging en stichting niet automatisch onder het Ondernemingsrecht omdat bij het uitoefenen van een (commerciële) onderneming niet direct aan deze rechtsvormen wordt gedacht. Dat klopt ook wel omdat bij vereniging en stichting eerder wordt gedacht aan het belang van de leden of aan een goed doel. Toch kunnen binnen vereniging en stichting wel degelijk ondernemingen worden uitgeoefend maar als er winsten worden behaald is het lastig om deze volledig uit te keren aan oprichters bestuurders of leden.

Voor het oprichten van een vereniging of stichting is vrijwel altijd een notariële voorgeschreven. Dat geldt ook voor de wijziging van de statuten. Van Reeuwijk & Bokhorst Notariaat, Familie- en Bedrijfsadvies staat u hierbij graag terzijde.

Bedrijfsoverdracht

Overname van een onderneming kan een hachelijke zaak zijn als er onvoldoende inzicht bestaat in de rechten en de plichten van de over te nemen onderneming. Voordat tot overname wordt besloten is een aantal controles van groot belang. Zo moet o.a. worden nagegaan of de verkopende partij tot de overdracht bevoegd is en of bijvoorbeeld de over te nemen aandelen in een B.V. volgestort zijn. Aangezien elke overdracht van aandelen in een B.V. bij notariële akte moet plaatsvinden, zal de notaris er op toezien dat alles rechtsgeldig geschiedt.

Verder is het van belang te weten of en welke afspraken er zijn gemaakt met derden zoals medevennoten, als het gaat om een vennootschap onder firma of een commanditaire vennootschap. Tenslotte zijn ook inzicht in de vermogenspositie van de over te nemen onderneming en het verkrijgen van garanties belangrijk. Voor de verkopende partij zijn eveneens controles nodig. Zo moet de verkoper onder meer zekerheid zien te krijgen over de betaling en is inzicht in de fiscale gevolgen die de verkoop voor hem heeft, van groot belang.

Het vastleggen van de diverse afspraken en garanties dient derhalve in nauw overleg te geschieden met deskundige adviseurs. De (kandidaat-)notaris kan u hierbij terzijde staan.

Certificeren

Bij certificering van de aandelen worden de aandelen bij notariële akte overgedragen aan een stichting, het administratiekantoor [AK]. In ruil voor die aandelen geeft de stichting certificaten van die aandelen aan de ondernemer terug. Het resultaat is dat het stemrecht op de aandelen bij het AK berust, en niet meer bij de ondernemer/certificaathouder. De vermogenswaarde die aan de aandelen verbonden is, wordt belichaamd in de certificaten van de aandelen. In principe hebben de certificaten eenzelfde waarde als de aandelen. Het AK betaalt aan de certificaathouder het dividend in zijn geheel uit. Consequentie van deze regeling is dat wanneer de ondernemer uiteindelijk overlijdt, geen aandelen maar certificaten van aandelen vererven. In ons voorbeeld betekent dat, dat de waarde van de aandelen vererft op de zes broers en zussen. De bij de onderneming betrokken broer of zus is als directeur aan de vennootschap verbonden, terwijl het stemrecht op de aandelen berust bij het AK. Uiteraard is van groot belang zorgvuldig te bepalen wie bestuurders van het AK zullen zijn. Meestal is aan te bevelen de beide belangengroeperingen in het bestuur te laten vertegenwoordigen en het bestuur te completeren met een derde, onafhankelijke deskundige bestuurder die door de twee andere bestuurders wordt aangewezen. Bij elke certificering is het belangrijk om te regelen of de certificaathouders wel of geen stemrecht hebben in de algemene vergadering van aandeelhouders van de oorspronkelijke B.V. Dat lijkt misschien wat abstract maar zeker bij aandeelhouders op afstand is er veel minder behoefte ze bij de B.V. te betrekken dan bij een familie-B.V.

Van Reeuwijk & Bokhorst Notariaat, Familie- en Bedrijfsadvies neemt alle zorgen uit handen en begeleidt uw dossier met maximale kennis en aandacht.

Voor een uitgebreid overzicht van alles wat er bij deze onderwerpen speelt klikt u op het tabblad: een bron van kennis.