Estate planning

Algemeen

Estate Planning is een begrip van de laatste jaren. Het wordt vooral gekoppeld aan belastingbesparing. Maar er komt veel meer bij kijken: alle aspecten van de notariële praktijk komen in beeld. Het is van belang dat iemand zich niet te blind staart op de mogelijke belastingsbesparing. Van minstens zo groot belang is dat u zich goed voelt bij de gekozen regelingen en dat u in grote lijnen begrijpt waarom voor een bepaalde regeling wordt gekozen, hoe lastig de materie soms ook is.

Estate planning begint vrijwel altijd met de vraag of uw huwelijkse voorwaarden of samenlevingscontract goed op orde is/zijn. Vervolgens wordt via uw testament naar maximale invulling van uw wensen gekeken. Als u een onderneming heeft, kan gekeken worden naar de regelingen van bedrijfsopvolging. Ook een levenstestament kan van belang zijn bij de estate planning.

Eén van de eenvoudigste manieren van estate planning is om gebruik te maken van de mogelijkheid die de wet biedt om (jaarlijks) een bedrag vrijgesteld van belasting via een schenking te doen aan (klein-)kinderen. Deze mogelijkheid mag u eigenlijk niet voorbij laten gaan.

De estate plannning is ook van groot belang gezien de wijziging in de eigen bijdrage Zorgkosten (AWBZ) in 2013

TERUGKEER VAN DE VERMOGENSTOETS

 Eigen bijdrage Zorgkosten (AWBZ) in 2013

Vanaf 1 januari van dit jaar is er weer een vermogenstoets. Als iemand in een zorginstelling wordt opgenomen, zal de eigen bijdrage die moet worden betaald niet alleen berekend worden over het inkomen maar nu ook over het vermogen. Hierbij valt te denken aan spaargeld en een tweede woning. Uw eigen woning valt hier niet onder! Bij het vaststellen van de eigen bijdrage wordt 8% van het vermogen meegeteld. Het vermogen dat u in 2011 heeft aangegeven als box-3 vermogen bij de inkomsten-belasting is bepalend voor de eigen bijdrage in 2013. Door uw vermogen te verlagen kunt u ook uw eigen bijdrage voor de AWBZ verlagen. De notaris kan u adviseren op welke wijze u dat het beste kan doen. Dat advies is afhankelijk van uw specifieke situatie. Er zijn wel alvast een paar tips te geven:

Schenkingen

U kunt met de warme hand geld aan uw kinderen en kleinkinderen schenken om daarmee uw vermogen te verlagen. Als u eigenlijk alleen een eigen woning heeft, kunt u alvast schenken op papier. U belooft daarbij dat uw kinderen later een deel van de waarde in de woning verkrijgen. Dat kan bijvoorbeeld bij het overlijden van beide ouders of als een ouder in een zorginstelling wordt opgenomen. Als het woonhuis wordt verkocht, kan de schenking op papier worden uitgevoerd en telt de waarde van de schenking(en) niet mee voor de eigen bedrage uit het vermogen. Het is daarbij slim om zodanig te schenken dat u binnen de vrijstellingen blijft die gelden voor de erf- en schenkbelasting.

Levenstestament

Hierbij kunt u een gevolmachtigde aanwijzen als u bijvoorbeeld door dementie of een hersenbloeding zelf geen beslissingen meer over uw vermogen kunt nemen. Deze gevolmachtigde kan namens u beslissingen over uw vermogen nemen. Denk daarbij aan het doen van schenkingen en uitbetalen van erfdelen waardoor het box-3 vermogen ook kan verminderen. In een levenstestament kunt u daarbij ook regelingen treffen omtrent uw verzorging en uw medische behandelingen.

Testament

Als u een langstlevende beschermingstestament heeft is het van belang dat u opneemt dat de kinderen hun erfdeel kunnen opeisen als de langstlevende permanent in een zorginstelling wordt opgenomen. U weet dan zeker dat dit geld naar uw kinderen zal toegaan als u dit vermogen heeft. Het box 3 vermogen zal omlaag gaan en de eigen bijdrage zal kleiner worden.

Eigenlijk is iedere notaris al voor een groot gedeelte van zijn werk estate planner. Maar met allround kennis ben je er niet, zelfs niet als notaris. Specialisatie en verdieping zijn een noodzaak. Wij zijn er trots op met onze collega mevrouw mr. drs. Helma Bokhorst iemand in huis te hebben die met groot succes de beste en meest vergaande verdiepingscursus op dit gebied heeft gevolgd namelijk de Opleiding Estate Planning bij de Grotius Academie.

Zij is thans lid van de specialisten vereniging EPN (vereniging van Estate Planners in het Notariaat).

Neemt u vooral contact met ons op als u meer over dit onderwerp te weten wil komen. Van Reeuwijk & Bokhorst Notariaat, Familie- en Bedrijfsadvies neemt alle zorgen uit handen en begeleidt uw dossier met maximale kennis en aandacht.

Voor nadere uitleg over de vermogenstoets verwijzen wij naar de geschreven artikelen.

Voor een uitgebreid overzicht van alles wat er bij deze onderwerpen speelt: klik hier en zoek op onderwerp.

Begrip Estate Planning

‘Estate’ is het Engelse woord voor nalatenschap. Estate planning is een uit de Verenigde Staten overgewaaid begrip dat wordt gebruikt voor de advisering die zich richt op de juridische en fiscale begeleiding van de overgang en instandhouding van (familie)vermogens. Estate planning heeft tot doel een opgebouwd vermogen fiscaal zo voordelig mogelijk over te dragen aan erfgenamen. Stijgende beurskoersen, de ontwikkelingen op de woningmarkt en het gunstige economische klimaat hebben een behoorlijke uitwerking gehad op de omvang van de Nederlandse familievermogens. De druk van de erfbelasting die rust op de overgang van het te vererven vermogen is dan ook behoorlijk opgelopen. Estate planning is een onderdeel van ‘financial planning’. Financial of financiële planning heeft meer te maken met vermogensbeheer, uw pensioenregeling en de op lange termijn gewenste bestedingsruimte. De belastingdruk van de inkomsten-belasting speelt daarbij een belangrijke rol. Bij estate planning gaat het vooral om maatregelen die u kunt treffen om de toekomstige nalatenschap zo klein mogelijk te maken en daarmee de totaal verschuldigde erfbelasting te beperken. Daar komt aardig wat bij kijken. Bij uw planning heeft u te maken met het schenkingsrecht, het erfrecht, het huwelijksvermogensrecht en het belastingrecht.

Het gaat dan om vragen als:

  • Moet u uw huwelijkse voorwaarden wijzigen of niet?
  • Moet u een testament maken?
  • Kunt u het beste tijdens leven uw vermogen overdragen?

 

Schenking

Algemeen

Een schenking is een overeenkomst waarbij de schenker zich verbindt aan de begiftigde een vermogensbestanddeel af te staan zonder tegenprestatie en met de bedoeling de begiftigde te bevoordelen. Een schenking kan geschieden in geld of andere goederen: onroerend goed, effecten (beursaandelen, obligaties, aandelen in groeifondsen of beleggingsinstellingen) aanmerkelijkbelangaandelen, maar ook kunst en antiek. Ook kwijtschelding op een vordering, bijvoorbeeld wegens uitgeleend geld aan uw kind, is een schenking. Bij de keuze welke vermogensbestanddelen over te dragen spelen persoonlijke over-wegingen een rol, maar ook fiscale: de grootste belasting-besparing treedt op bij schenking van vermogensbestanddelen, waarvan mag worden verwacht dat deze sterk in waarde zullen stijgen. Verder behoeft niet alleen schenkbelasting van belang te zijn, maar kunnen andere belastingen een rol spelen zoals overdrachtsbelasting bij overdracht van onroerend goed en inkomstenbelasting.

Papieren schenking

Het is mogelijk om te schenken zonder dat er contant geld aan te pas komt. Dit kan zijn als ouders geen contanten hebben (het vermogen zit bijvoorbeeld in het huis of in het bedrijf) of wanneer zij graag nog de beschikking willen houden over hun vermogen omdat zij hun oudedagsvoorziening in eigen beheer willen houden. Zo’n schenking op papier gaat in de vorm van schuldigerkenning uit vrijgevigheid door de ouder(s) van een geldsom aan hun kind(eren) die eerst opeisbaar is bij overlijden van de schenker(s). Omgekeerd verkrijgen de kinderen een niet opeisbare vordering op hun ouders. Bij overlijden van een van de ouders of bij overlijden van de laatste kan de ‘schuld op papier’ in mindering komen op het saldo van de nalatenschap. Door de schuldigerkenning over een reeks van jaren te spreiden (zie het hiervoor opgemerkte over het maken van een schenkingsprogramma) kunnen besparingen van te heffen erfbelasting worden gerealiseerd. De fiscus beschouwt de schenking als reëel maar er is een aantal spelregels waaraan u zich moet houden. Regels die de fiscus stelt:

a. De schuldigerkenning moet vastliggen in een notariële akte. Schuldig-erkenningen bij onderhandse akte kunnen alleen in dat geval in mindering worden gebracht op de nalatenschap.

b. Er zal door de ouders over de schuld aan hun kinderen daadwerkelijk jaarlijks 6% rente moeten worden vergoed.

 Schenkbelasting

 Schenkbelasting is de belasting die wordt geheven over de waarde van de geschonken goederen of van de bevoordeling die de begiftigde geniet. De schenker moet in Nederland wonen wil de Nederlandse fiscus kunnen heffen. De woonplaats van de begiftigde is niet van belang. De arm van de fiscus is echter lang. Als een Nederlander emigreert, bijvoorbeeld naar België, dan blijft gedurende 10 jaar na zijn vertrek de Nederlandse fiscus over de schenkingen heffen. Neemt de emigrant die de schenking heeft gedaan een andere nationaliteit aan, dan wordt de termijn tot één jaar teruggebracht. Voor schenkingen van ouders aan kinderen gelden vrijstellingen. Zo kennen we een jaarlijkse vrijstelling per kind. Verder kunnen ouders eenmalig aan hun kinderen tussen hun 18e en 35e verjaardag belastingvrij een hoger bedrag schenken. Deze vrijstelling kan ook met succes benut worden als het kind waaraan wordt geschonken weliswaar ouder is dan 35 jaar, maar zijn of haar echtgenoot nog niet. Schenkingen door of aan twee personen die elkaars partner zijn, worden bij elkaar opgeteld. Het heeft dus geen zin een schenking te splitsen in een bedrag aan de zoon en een aan de schoondochter. Schenkingen die in de loop van één kalenderjaar aan een kind zijn gedaan, worden eveneens bij elkaar geteld als ware het één schenking. Als het al wat oudere schenkers betreft kan het zinvol zijn in december een schenking te doen en in januari daarna. Binnen korte tijd kan dan een aanmerkelijk bedrag worden geschonken en kan twee maal van de tarieven en vrijstellingen gebruik worden gemaakt. Niet alleen schenkingen aan kinderen, maar ook aan kleinkinderen kunnen interessant zijn met name als de kinderen het vermogen zelf niet nodig hebben. Het vermogen kan dan een generatie overslaan en wordt bij overlijden van de kinderen niet belast met erfbelasting.

Wel dient u op het volgende bedacht te zijn: Het belastingtarief dat geldt voor kleinkinderen is het percentage dat voor kinderen geldt vermeerderd met 80% . Voor schenkingen aan kleinkinderen geldt een kleine vrijstelling per kleinkind per jaar. De vrijstelling voor de erfbelasting die voor kleinkinderen geldt  is veel hoger. Het kan interessant zijn (als de kinderen daartegen geen bezwaar hebben) om bij testament aan de kleinkinderen te schenken, dat heet dan ‘legateren’. Legaten gelden als aftrekpost in de nalatenschap zodat de kinderen daarover geen erfbelasting verschuldigd zijn. De kleinkinderen ontvangen een legaat gelijk aan de vrijstelling belastingvrij.

Van Reeuwijk & Bokhorst Notariaat, Familie- en Bedrijfsadvies neemt alle zorgen uit handen en begeleidt uw dossier met maximale kennis en aandacht.

 Voor een uitgebreid overzicht van alles wat er bij deze onderwerpen speelt klikt u op het tabblad: een bron van kennis. 

Vermogensoverdracht via huwelijkse voorwaarden

Vermogensoverdracht via huwelijkse voorwaarden

Bepalend voor de omvang van de nalatenschap is de wijze waarop u bent getrouwd: in algehele gemeenschap van goederen of op huwelijkse voorwaarden. Ieder kind betaalt erfbelasting over zijn of haar verkrijging uit uw nalatenschap. De omvang van uw nalatenschap is afhankelijk van het door u gekozen stelsel van huwelijksvermogensrechten en is van invloed op de te heffen erfbelasting.

Voorbeeld gemeenschap van goederen

De heer en mevrouw P zijn in gemeenschap van goederen getrouwd en hebben vier kinderen. Bij overlijden van de heer P bedraagt het vermogen €  500.000,-. De nalatenschap van de heer P bedraagt de helft van de gemeenschap: € 250.000,-. De andere helft is het deel van mevrouw P dat niet vererft. Mevrouw P en haar kinderen erven ieder 1/5 deel: €  50.000,-.

Voorbeeld huwelijkse voorwaarden De heer en mevrouw P zijn buiten gemeenschap van goederen gehuwd en hebben vier kinderen. De heer P heeft een eigen vermogen van €  500.000,-. Mevrouw P heeft geen eigen vermogen. De nalatenschap van de heer P bedraagt €  500.000,-. Mevrouw P en haar kinderen erven ieder 1/5 deel: €  100.000,-.

Uit de voorbeelden blijkt dat de kinderen in het geval dat de ouders op huwelijkse voorwaarden zijn gehuwd in bepaalde omstandigheden dubbel zoveel erven als in het geval van de huwelijksgemeenschap en daardoor in bepaalde gevallen meer erfbelasting moeten betalen. Bij estate planning komt het er op aan of het huwelijksvermogensstelsel al of niet gewijzigd moet worden.

Vermogensoverdracht via erfrecht

Besparing van erfbelasting kan worden bereikt door het doen van schenkingen en door middel van het huwelijksvermogensrecht. Naast de huwelijksvorm is het testament een middel om de te heffen erfbelasting te beïnvloeden. Niet alles mag ondergeschikt worden gemaakt aan belastingbesparing. Het is vanzelfsprekend dat ook de langstlevende echtgenoot/partner verzorgd achterblijft en een levensstandaard kan voortzetten zoals hij of zij dat gewend was. Zo moet met de (kandidaat-)notaris worden besproken of de langstlevende een redelijk (pensioen)inkomen heeft voor het geval de echtgenoot die een ouderdomspensioen geniet mocht overlijden. Het weduwenpensioen is afgeleid van het ouderdomspensioen, maar is lager. Verdere vragen zijn: wat zijn de statistisch te behalen leeftijden van de echtgenoten? Wat zijn de consequenties als een kind in de bijstand zit? Wat is de waarde van het gemeenschappelijk vermogen en/of de privévermogens van de echtgenoten? Hoe zijn deze vermogens samengesteld en zijn er vermogensbestanddelen die naar alle waarschijnlijkheid sterk in waarde zullen toenemen? Rekening houdend met de antwoorden op deze en vele andere vragen kan worden gekomen tot een berekening van het voordeligste testament. Het is zaak tijdig maatregelen te treffen.

Door het testament kan worden voorkomen dat het vermogen onnodig twee keer of vaker vererft en er telkens erfbelasting moet worden betaald. Hierna worden van drie testamentvormen de fiscale gevolgen besproken. Dit zijn de ouderlijke boedelverdeling, het vruchtgebruik en het flexibele testament. Het flexibele testament is de aanduiding voor een combinatie van verschillende testamentsvormen.

Van Reeuwijk & Bokhorst Notariaat, Familie- en Bedrijfsadvies neemt alle zorgen uit handen en begeleidt uw dossier met maximale kennis en aandacht.

Voor een uitgebreid overzicht van alles wat er bij deze onderwerpen speelt klikt u op het tabblad: een bron van kennis.

TERUGKEER VAN DE VERMOGENSTOETS

Eigen bijdrage Zorgkosten (AWBZ) in 2013 Vanaf 1 januari 2013 wordt de eigen bijdrage voor een verblijf in een zorginstelling berekend over uw inkomen en uw vermogen! Wat betekent dit concreet voor u? Mw. mr. drs. Helma Bokhorst van Van Reeuwijk & Bokhorst Notariaat, Familie- en Bedrijfsadvies informeert u nader:

Welk vermogen telt er mee ?

Het gaat om uw spaargeld en tweede woning zoals een vakantiehuis of chalet. Verder telt al het vermogen mee dat jaarlijks wordt opgegeven voor de inkomstenbelasting in box-3.

Hoe hoog is de eigen bijdrage over vermogen?

Er wordt 8% over het box-3 vermogen opgeteld bij het inkomen voordat de eigen bijdrage wordt berekend. Het toetsingsmoment gaat twee jaar terug. Voor de eigen bijdrage van 2013 wordt dus het box-3 vermogen van 2011 gebruikt. Op de website van het administratiekantoor CAK kunt u berekenen hoe hoog uw eigen bijdrage is.

Telt elk vermogen mee?

Nee, de eigen woning telt bijvoorbeeld  niet mee. Het gaat om vermogen dat jaarlijks wordt opgegeven voor de inkomstenbelasting in box-3. Van belang daarbij is dat onder een bepaalde drempel geen sprake is van box-3 vermogen en geen verhoging van de eigen bijdrage. De drempel is € 21.139* voor een alleenstaande en € 42.258* voor fiscale partners. Deze bedragen kunnen jaarlijks wijzigen en kan worden beïnvloed door de ouderentoeslag. Verder telt een groenbelegging onder bepaalde voorwaarden niet mee als box-3 vermogen. Groene beleggingen zijn beleggingen in fiscaal erkende groene fondsen. Om concreet na te gaan wat onder box 3 vermogen valt verwijs ik u naar de website van de rijksoverheid. http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/belastingtarieven/inkomstenbelasting/box-3.

Voor wie is de nieuwe regeling nadelig?

Met name voor mensen met een laag inkomen en veel box-3 vermogen zoals spaargeld is dit nadelig !

Voor wie is de nieuwe regeling niet nadelig?

Voor mensen met een laag vermogen en weinig box-3 vermogen zoals spaargeld blijft de eigen bijdrage gelijk. Toch zullen zij er rekening mee moeten houden dat bij verkoop van de eigen woning er ineens vermogen is dat wel meetelt voor deze vermogenstoets.

Hoe kan ik mijn eigen bijdrage verlagen?

U kunt dat door uw box-3 vermogen te verlagen. Dat kunt u uiteraard verlagen door uw geld uit te geven en ervan te genieten. Maar u kunt ook uw vermogen alvast overhevelen naar de jongere generatie en via estate planning uw box-3 vermogen verlagen. Dat is mogelijk door:

1. Schenkingen

U kunt jaarlijks aan u kinderen een bedrag van € 5.229* belastingvrij schenken en een bedrag van € 2.092* kunt u belastingvrij aan de kleinkinderen schenken. Dat zijn niet zulke hoge bedragen dus is het verstandig om tijdig te beginnen met schenken. Als uw kind jonger is dan 40 jaar dan kunt u ook éénmalig gebruik maken van hogere vrijstellingen.

Er is in 2014 een extra verruimde schenkingsvrijstelling mits de schenking gebruikt wordt in verband met aankoop van een woonhuis of afbetaling van een hypotheekschuld of opknappen huis. U kunt u hiervoor het beste telefonisch contact met ons opnemen.

Vrijstellingsbedragen bij schenkingen in 2014
aan kinderen € 5.229*
aan kinderen van 18 – 40 jaar (éénmalig) OF € 25.096*
Kinderen van 18 – 40 jaar (éénmalig) en schenking wordt gebruikt voor studie of eigen woning € 52.281*
Anderen (kleinkinderen, neven, nichten en dergelijke) € 2.092*

*Deze bedragen gelden voor 2014 en kunnen jaarlijks wijzigen.

2. Uitbetalen erfrechtelijke vorderingen

Als u weduwe of weduwnaar bent, kunt u de erfrechtelijke vorderingen van uw kinderen uitbetalen. Zonder dat u het heeft gemerkt zijn er bij het overlijden van uw partner vorderingen ontstaan van de kinderen op u. Deze vorderingen mag u uitbetalen. In het testament van de overledene kan staan dat er over de vordering ook nog een rente is gaan groeien die uitbetaald kan worden. U kan dan eveneens de rente uitbetalen. Als in het testament van uw partner staat dat de vorderingen en de rente opeisbaar zijn als u in een zorginstelling wordt opgenomen dan is er geen schenkbelasting verschuldigd. Als de vordering niet opeisbaar is maar toch wordt uitbetaald kan er sprake zijn van een schenking. De notaris kan u hierover adviseren en u helpen om dat te berekenen.

3. Papieren schenkingen

Het box-3 vermogen wordt verlaagd door papieren schenkingen aan de kinderen en kleinkinderen. Ouders die vermogen hebben opgebouwd in hun woonhuis kunnen dit schenken via een zogeheten “papieren schenking”. Er wordt dan beloofd dat later een deel van de waarde in de woning wordt betaald aan de kinderen. Dat kan bijvoorbeeld bij overlijden van beide ouders of als een ouder in een zorginstelling wordt opgenomen.

4. Uitbetalen van de papieren schenkingen.

Als in eerdere jaren één of meerdere papieren schenkingen zijn gedaan, kan het geld het beste worden uitbetaald. U betaalt dan met de warme hand. De eigen bijdrage gaat omlaag en de kinderen kunnen het geld gebruiken.

Wat gebeurt er precies als ik naar een zorginstelling ga en een woonhuis achterlaat?

De woning wordt dan verkocht. Totdat de woning is verkocht wordt de eigen bijdrage niet over het vermogen berekend. Pas als de woning is verkocht en het geld op de rekening staat moet dit worden aangegeven als box 3 vermogen. Terwijl uw woning te koop staat is deze gedurende twee jaar nog geen box-3 vermogen. Omdat de eigen bijdrage wordt gebaseerd op het box-3 vermogen van twee jaar eerder betekent verkoop van uw woning dus nog niet direct dat de eigen bijdrage omhoog gaat. Het is wel verstandig om direct in het jaar dat de woning wordt verkocht het box-3 vermogen te verlagen. Zoals hierboven is aangegeven kunt u nu al via bijvoorbeeld papieren schenkingen regelen dat u de waarde van de woning zonder schenkbelasting aan de kinderen kunt schenken.

Is het verstandig mijn testament aan te passen vanwege deze wetswijziging?

Dat hangt er vanaf of in het testament staat dat de erfrechtelijke vorderingen van de kinderen op de langstlevende opeisbaar zijn als de langstlevende permanent naar een zorginstelling gaat. Hierboven staat dat de langstlevende deze vorderingen altijd mag betalen. Als de langstlevende echter vanwege dementie in een zorginstelling verblijft dan is noodzakelijk dat de vordering opeisbaar is geworden. De kinderen kunnen dan de vorderingen opeisen en uw eigen bijdrage verlagen.

Wat kan ik nog meer doen?

1. Schenkingsplan

Veel ouders maken liever gebruik van de warme hand in plaats van de koude hand (dus te schenken bij leven). Door zeer tijdig te beginnen met een schenkingsplan kunt u ervoor zorgen dat het box 3 vermogen niet al te hoog is als u of de langstlevende van u permanent naar een zorginstelling gaat. U kunt daadwerkelijk schenken of op papier. Aan de schenkingen op papier zijn een aantal voorwaarden verbonden. De notaris kan u nader informeren en helpen bij het opstellen van een schenkingsplan.

2. Levenstestament

U doet er verstandig aan een levenstestament af te sluiten en één of meer van uw kinderen aan te wijzen als gevolmachtigde als de langstlevende permanent naar een zorginstelling gaat vanwege dementie. Uw kinderen kunnen dan de maatregelen nemen om de eigen bijdrage te verlagen. Dat is namelijk het moment dat vaak de woning wordt verkocht. Om te voorkomen dat de waarde van de woning gaat meetellen voor de eigen woning kunnen de kinderen met een deskundige beslissingen nemen over het vermogen. De demente oudere kan dat immers niet meer zelf. Als er niets geregeld is zullen uw kinderen naar de kantonrechter moeten gaan om iets te kunnen regelen. In het levenstestament kunt u onder meer zelf uw eigen wensen ten aanzien van het vermogen opnemen. De notaris kan u nader informeren over en helpen bij het opstellen van een levenstestament.

Voor een uitgebreid overzicht van alles wat er bij deze onderwerpen speelt klikt u op het tabblad: een bron van kennis.